Đến Với Ngọc Môn Quan Nguyễn Tường Bách Với, Đến Với Ngọc Môn Quan

      57

Với chuyến du hành dài 16 năm đi Ấn Độ thỉnh kinh, Huyền Trang(600-664) đã vướng lại dấu tích không bao giờ phai mờ trong lịch sử hào hùng Phật giáo tạiTrung Quốc cùng miền Đông Á. Công trình biên khảo của vị đại dịch sư này khổng lồ đếnnỗi người ta cấp thiết tưởng tượng nền Phật giáo tại châu Á sẽ thế nào nếuvắng láng ông trong lịch sử dân tộc hay nếu như ông rủi ro bỏ bản thân trên con phố giankhổ của 13 gắng kỷ trước.

Bạn đang xem: Đến với ngọc môn quan nguyễn tường bách với, Đến với ngọc môn quan

Con mặt đường thuở xưa từ china đi Ấn Độ của Huyền Trang là mộtnguồn cảm khái vô tận cho người đời sau. Dựa trênĐại Đường Tây Vực Kýcủaông mà Ngô vượt Ân sẽ sáng tácTây Du ký kết trong cố gắng kỷ thứ XIV.Trong thời cận đại các nhà thám hiểm với khảo cổ phương Tây đã có lần bước tìmlại dấu chân của ông. Trong các đó ta có thể kể Marc Aurel Stein (1862-1943),người Hungari, nhưng mà trong tác phẩmInnermost Asiacủa ông, ta cóthể dò tìm kiếm lại một vài ba nơi lưu lại tình trạng đáng gọi là thập tử độc nhất vô nhị sinhcủa Huyền Trang. Gần đây nhất Richard Bernstein, trên phố theo trong suốt lộ trình củaông, tìm đến thị trấn Termez, nằm trên chiếc sông biên thuỳ giữa Uzbekistan vàAfghanistan. Đây là địa điểm Huyền Trang đi qua sông để nhắm tới Ấn Độ. Bernsteinviết vào tác phẩmUltimate Journey<1>:“Vào cố kỉnh kỷ vật dụng VII, không tồn tại cầu nhưng dễ dãi vượt qua sông. Bây giờ tuy cócầu, nhưng quan trọng nào đi qua được”. Tại sao là vào thời kỳ lúc Bernsteinđến, Afghanistan còn phía bên trong vòng kiểm soát và điều hành của Taliban.

Những bến đò, suối nước, sa mạc, ốc đảo ngày nọ của Huyền Trang đãdần dần được xác định. Theo chân fan xưa, tôi tìm về Lan Châu, thủ phủ củatỉnh Cam Túc, địa điểm mà Huyền Trang bắt buộc vượt qua sông Hoàng Hà, dòng sông lớn thứhai của Trung Quốc. Mặc dù vậy vượt sông Hoàng Hà trong thế kỷ lắp thêm VII hẳn khôngphải là quá trở ngại vì điểm này nằm bên trên trục bao gồm của con phố tơ lụa, vốnđã được thiết lập từ trước Công nguyên. Qua bờ Bắc của Hoàng Hà là mang đến “biênđịa” của trung quốc thời đó, không người nào được lai vãng nếu không có phép của nhàvua. Ra đi trong lệnh cấm của triều đình, Huyền Trang buộc phải lẩn tránh những trạmgác cùng thường phải lấn sân vào ban đêm.

*
dãy Kỳ Liên Sơn
*
dãy Kỳ Liên Sơn
*
Sông băng trêndãy Kỳ Liên Sơn
Phía Tây sông Hoàng Hà là 1 trong dải đất dài và thon thả mà người TrungQuốc hotline là hiên chạy dọc Hà Tây (Hexi) cùng với chiều dài khoảng 1.200km. Dọc theo phíaNam của Hà Tây là hàng Kỳ Liên tô với vô số đá núi hình thù kỳ dị, bọn chúng đượcmệnh danh là “quái thạch”. Phía Bắc Hà Tây đó là sa mạc Gobi mênh mông. Vìlẽ đó, xưa cũng giống như nay, người cũng tương tự vật các chỉ hoàn toàn có thể di đưa trên hànhlang này bên trên trục đường Đông - Tây. Trước Huyền Trang sát hai trăm năm, mộtnhân vật dụng đi trái hướng từ Tây lịch sự Đông, chính là Cưu-ma-la-thập (Kumarajiva, 344- 413). Ông cũng là một trong vị đại Dịch sư Phật giáo nhưng mà tháp của ông nằm tại Vũ Uy(Wuwei), trên tuyến đường tơ lụa. Qua khỏi Lan Châu chặng thứ nhất mà Huyền Trangdừng chân chính là Vũ Uy. Hẳn công trình của Cưu-ma-la-thập vẫn gieo phần đông dựđịnh trước tiên trong lòng vị tăng sĩ trẻ con tuổi. Một ngày làm sao đó trong khoảng năm628, Huyền Trang viếng tháp của Cưu-ma-la-thập. Đáng cảm khái thay, liệu hai vịcó biết bản thân là nhị cột trụ kháng đỡ cho một tòa thọ đài kinh khủng đồ sộ củamiền Đông Á?


*

Lộ trình củaHuyền Trang

Trên tuyến đường tơ lụa đi về phía Tây, sau Vũ Uy khoảng 400km,khách du ngoạn sẽ nhanh chóng thấy một thành lũy to khủng mang tên là Gia Dụ quan(Jiayuguan). Đó chính là cửa ngõ xuất nhập khẩu của Trung Quốc so với các nướcphương Tây và Trung Á. Ngày đó, Huyền Trang chưa chạm chán khó khăn với trạm canh vĩđại này vì lẽ giản 1-1 là Gia Dụ quan không hề có, nó được xây khoảng chừng sáu trămnăm sau. Giải pháp Gia Dụ quan tiền chừng 200km về phía Tây là một trong thị trấn của thời cổđại nay vẫn còn, đó là An Tây (Anxi). Tại An Tây, tuyến phố tơ lụa phân ranhiều nhánh để tránh núi non cùng sa mạc. Cũng thiết yếu tại đây Huyền Trang đang nghỉchân để tìm lối đi tiếp.

*
Lối vào tự phía bắc của tiểu Phương thành trên Ngọc Môn quan

Từ An Tây nhìn về phía Tây thì ốc đảo gần duy nhất là Ha Mật (Hami) màngày xưa được gọi là Y Ngô, cách khoảng chừng 300km đường chim bay. ước ao đến, HuyềnTrang đề xuất lặn lội vào sa mạc, tuyệt nhất là cần đi vòng nhằm tránh năm phong hỏađài, năm vọng gác khôn cùng nghiêm nhặt nằm bên dưới sự chỉ huy của một cửa ải mang tênNgọc Môn quan tiền (Yumenquan). Ngày đó thương nhân mang đá quý và ngọc thạch từphương Tây qua cửa quan này để lấy vào china nên cửa ải này sở hữu danh“Ngọc Môn”, mặc dù thế nó nằm trong một vùng sa mạc khôn xiết hẻo lánh. Ngọc Mônquan không những kinh hoàng đối với Huyền Trang mà đối với cả quan quân sinh sống ởmiền biên tái giá lẽo. Vương bỏ ra Hoán, bên thơ sống sau Huyền Trang khoảng mộttrăm năm viết về Ngọc Môn quan như sau trong bài xích thơ nổi tiếngXuất tái:

Hoàng hà viễnthướng bạch vân gian tuyệt nhất phiến côthành vạn dấn san Khương địch hà tuoán dương liễu Xuân phong bất độNgọc Môn quan

Xa xa, sông HoàngHà trèo lên tận khoảnh mây trắng Một vuông thànhcô quạnh, muôn trượng núi cao giờ sáo ngườiKhương đề nghị chi thổi bài Chiết Liễu bởi vì gió xuân nàocó qua cửa ải Ngọc Môn đâu!<2>

*
Một đoạn của Vạn lý trường thành được xây tự thời Hán trên Ngọc Môn quan.

Nơi phía trên Huyền Trang bắt đầu một một trong những đoạn đường gian khổnhất của chuyến Tây du. Trước khi dấn thân vào sa mạc, ngựa thì chết, hai đồ dùng đệđồng hành phần lớn xin rút lui, Huyền Trang trọn vẹn bơ vơ. Tự nhiên một chàngtrai bạn Hồ mang đến gặp, xin thụ giới và tình nguyện chuyển Huyền Trang đi Ha Mật.Ông cực kì mừng rỡ, đổ tiền mua hai bé ngựa. Tiếp nối có một ông già không quen đến,xin đổi một nhỏ ngựa mới tậu bằng “một con con ngữa hồng, già với yếu, từng đi HaMật bên trên mười lần”.

Xem thêm: Những Chú Ấu Trùng Tinh Nghịch, (97) Larva Tuba

Trên lối đi Huyền Trang suýt bị cánh mày râu trai fan Hồ nọ ám hạinhưng ông vẫn mặc nhiên và được cho phép người đó trở lui. Qua ngày sản phẩm công nghệ sáu ônghoàn toàn kiệt sức vày thiếu nước, người và chiến mã đều gục ngã. Huyền Trang biếthiểm nguy sẽ đến, ông chí thành cầu nguyện tình nhân tát quan Âm. Đúng cơ hội đó thì conngựa già ngấc đầu cù sang lối khác. Huyền Trang biết chiến mã đã tra cứu đúng đườngcũ, đi theo cùng phát hiện ra một cái suối ngọt, vào vắt<3>.Trong gắng kỷ XX, Aurel Stein khẳng định được địa điểm của suối nước, đó là một trong những nơicách Ha Mật 56km về phía Đông Nam.

Lòng tôi bồi hồi khi tới Ha Mật. Thời nay không rõ fan dân trongthị trấn bi thương tẻ này còn tồn tại ai nhớ mang đến Huyền Trang, kẻ sẽ lưu dấu nơi đây trongmột ngôi chùa nhỏ tuổi cách phía trên 13 cầm cố kỷ. Ha Mật lừng danh ở trung hoa là khu vực sảnxuất dưa “Ha-mi-qua”, một một số loại như dưa gang của chúng ta nhưng cực kì giòn vàngọt. Nói ra vạn vật thiên nhiên thật là hóm hỉnh, mang lại mọc nhiều loại dưa này vào một vùngsa mạc khô hạn. Trên tuyến đường dài rong ruổi theo con đường tơ lụa cổ xưa, kháchthường thấy rất nhiều xe cài đặt chở dưa về phía Đông, cung ứng dưa Tây vực cho vùng“Trung nguyên”.

Liệu thời xưa Huyền Trang được nếm sản phẩm dưa ngọt lịm này xuất xắc khôngthì bọn họ không biết nhưng lại tại Ha Mật đoạn đời thỉnh tởm của ông vẫn bớtkhổ. Lý do là cách Ha Mật khoảng chừng 300km về phía Tây có một vương quốc tên thường gọi làCao Xương. Tên nhà vua nước Cao Xương thời này được sử sách khắc ghi là Khúc VănThái, vị này là một trong người sức nóng thành ngưỡng mộ đạo Phật. Khúc Văn Thái nghe danhtiếng của Huyền Trang, cho tất cả những người đến mời ông xịt Cao Xương nghỉ chân và thuyếtgiảng. Huyền Trang thừa nhận lời đến Cao Xương và giảng pháp cho cả triều đình sống đó.Nhà vua Khúc Văn Thái khẩn khoản yêu mong nhà sư làm việc lại luôn, thậm chí còn dùng vũlực ép tuy thế Huyền Trang nhất mực lên lối đi Ấn Độ thỉnh kinh. Cuối cùngKhúc Văn Thái phải chiều lòng Huyền Trang và thỉnh nguyện ông hãy trở về CaoXương trên đường trở về. Từ bỏ Cao Xương, Huyền Trang nên còn trải qua 24 tè quốcnữa trước khi vượt Hy Mã Lạp đánh để mang lại Ấn Độ. Mười mấy năm sau trên đường vềHuyền Trang có ghé thăm Cao Xương thực, tuy vậy Khúc Văn Thái sẽ chết, nước CaoXương đã đổi thay mất. Cuộc chiến tranh đã xảy ra do tham vọng của phòng Hán sẽ thôn tínhCao Xương.

Tôi ngùi ngùi thắp một nén hương vn nơi vị trí được xem làchỗ Huyền Trang từng đăng lũ thuyết giảng. Khách chú ý mặt đất đầy cát, nỗ lực tìmlại dấu giầy của Huyền Trang. Thời trước Cao Xương được xây cất như một TrườngAn máy hai, nay chỉ còn là phế truất tích. Bao bọc là sa mạc, chỉ tất cả xe con ngữa chởít ỏi khách du ngoạn vào thăm Cao Xương cổ thành. Hướng dẫn viên du lịch cho khách làmột cô gái người Uyghur, cô nhắc lại cuộc sống hành mùi hương của Huyền Trang với hãnhdiện mang đến hay người Uyghur vùng này đó là hậu duệ của vương quốc Cao Xương.

Cao Xương đã biến thành cát vết mờ do bụi như nhiều tiểu quốc không giống trong samạc Gobi và những nơi khác của vùng Trung Á. Cả Ngọc Môn quan lại cũng theo thời gianmà đổ nát. Ngày nay khác nước ngoài chỉ mang đến thăm Gia Dụ quan vày tòa thành lũy này mớixây về sau, hùng vĩ rộng nhiều. Họ không biết đến một Ngọc Môn quan lại từng làm cho naolòng biết bao con người lúc đề xuất đi qua. Thời gian, chiến tranh và sự đổi thay đổicủa khí hậu vẫn làm bặt tăm những vùng rừng núi xanh tươi, có tác dụng khô kiệt đa số sônghồ, xóa để nhiều ốc đảo, che đi đa số dấu tích xưa cũ cùng nhất là đang chôn vùicác nền văn hóa cổ.

Nhưng còn có một vài người đã kéo dài và trao truyền mang đến hậu thếcác nền văn hóa đó. May cố kỉnh Huyền Trang không chầu ông vải tại Ngọc Môn quan. Nếulịch sử vắng tanh ông, nền văn hóa Phật giáo tại miền Đông Á hẳn không tồn tại diện mạocủa ngày hôm nay và lữ khách cũng mất đi một niềm cảm khái bất tận.

Bồ đào mỹ tửu dạ quang quẻ bôiDục ẩm tì bà mã thượng thôiTuý ngoạ sa ngôi trường quân mạc tiếuCổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi?(Lương Châu Từ)

tăng like fanpage